Piernik staropolski dojrzewający na miodzie
To ostatni moment, żeby przygotować cudowny piernik staropolski. Polecam mój sprawdzony przepis na dojrzewający piernik. Ten przepis jest bardzo prosty i zapewniam, że ciasto wyjdzie znakomite. Myślę, że warto raz w roku skusić się na ten wspaniały wypiek.
Sama nazwa piernik staropolski wywodzi się od faktu, że był on pieczony już od XIII wieku. Zgodnie z dawna tradycja piernik mieszano w dniu narodzin córki, pieczono zaś w dniu jej ślubu. Zatem taki piernik dojrzewał nawet kilkanaście lat!!
Bardzo często piernik był pożywieniem żołnierzy, ze względu na swoje wzmacniające właściwości. Bardzo długo utrzymywał też świeżość.
Nazwa piernik dojrzewający lub długo dojrzewający wzięła się od faktu, że po wymieszaniu składników na ciasto, musi ono leżakować minimum 2 tygodnie.
Optymalny czas to 4 tygodnie, a najdłużej ciasto na piernik możemy przechowywać 2 miesiące. Czyli piernik możemy śmiało piec do Nowego Roku.
Składniki na piernik staropolski:
Szklanka ma pojemność 250 ml. Blaszka do pieczenia piernika z całego ciasta musi mieć wielkość minimum 30×40 cm, lub możesz zrobić na blaszce od piekarnika, szczegóły czytaj poniżej.
- 1 kg mąki pszennej typ 450
- 150 g masła extra
- 100 g smalcu u mnie z gęsi( możesz również dać 250 g masła)
- 0,5 kg miodu lipowy lub wielokwiatowy
- 60 g przyprawy do piernika
- 3 jajka
- 1,5 szklanki cukru
- 3 łyżeczki sody
- 0,5 szklanki mleka czyli 125 ml
Do przełożenia: 1 kg dżemu śliwkowego (może być również dżem z porzeczki, lub czekodżem, dżem pomarańczowy lub kombinacja dżemów)
Polewa czekoladowa: 3 mleczne czekolady, szklanka śmietanki 30%
Do posypania: orzechy włoskie
Ewentualnie możesz przełożyć z piernik masa grysikową lub masa krówkową.
Masa grysikowa:
- 3 szklanki mleka
- 8 łyżek kaszy manny
- 1 masło – 200 g
- 2/3 szklanki cukru i łyżka cukru waniliowego
- 2 łyżki cukru pudru do utarcia masła
Podane proporcje wystarcza na 3 pierniki o wielkości około 13x25cm (czyli o wielkości podobnej do wielkości keksówki).
Oczywiście możemy od razu upiec piernik z całego ciasta i piernikami obdarować najbliższych. Możemy też ciasto podzielić na 3 części i dwie schować. Gdy przyjdzie nam ochota na pyszne pierniczki, możemy użyć ciasta na piernik staropolski.
Jak zrobić piernik staropolski?
Do zrobienia ciasta na piernik staropolski będziesz potrzebować: nieduży garnek, mikser, szklana miska, ściereczka.

Krok pierwszy – rozpuszczenie składników
Robienie ciasta rozpoczynam od rozpuszczenia masła, miodu i cukru. Do robienia piernika używam prawdziwego miodu od sprawdzonego pszczelarza. Zatem mój miód o tej porze roku jest skrystalizowany. Odmierzam pół kilograma miodu i dodaje do garnka. Dodaje też masło oraz smalec. Wsypuję cukier. Garnek umieszczam na niewielkim ogniu i podgrzewam. Mieszam, aby składniki się ze sobą dobrze połączyły i nie przypaliły. Składniki podgrzewam do momentu, aż się rozpuszczą. Masy nie należy gotować, gdyż później będzie długo stygła. Masę po rozpuszczeniu studzimy.
Krok drugi – mieszanie suchych składniki
Do miski przesiewam mąkę. Używam do tego drobnego sita. Do mąki dodaje sodę, oraz przyprawę do piernika.
Krok trzeci – łączenie suchych i mokrych składników
Do przesianej mąki wlewam przestudzoną masę z miodu i tłuszczu. Wlewam mleko i wbijam jajka. Wszystko mieszamy na średnich obrotach 3-5 minut.
Po dokładnym wymieszaniu, ciasto przekładam do szklanego naczynia ( miska lub naczynie żaroodporne). Przykrywam czysta, bawełniana ściereczką i wstawiam do lodówki. Ciasto najlepiej umieścić na najniższej półce (do przechowywania warzyw). Piernik może również dojrzewać w innym chłodnym miejscu typu: piwnica, balkon, garaż. Trzeba wówczas lepiej zabezpieczyć go przed nieproszonymi gośćmi i przymrozkami.
W ten oto sposób piernik musi dojrzewać przez minimum 2 tygodnie a najlepiej 4.
Konsystencja piernika jest z początku dość rzadka. Jednak w trakcie dojrzewania, ciasto jest coraz bardziej zwarte.
Krok czwarty – pieczenie blatów piernikowych
Gdy ciasto dojrzeje, wyjmuje je z lodówki. Jeśli jest bardzo twarde, możemy je wyjąć na godzinę wcześniej, przed pieczeniem. Ciasto dzielę na 3 równe części. Jeśli mam zamiar upiec 3 pierniki o wielkości docelowej około 13×25 cm, potrzebujemy całego ciasta. Jeśli część chcemy zostawić na pierniczki, chowamy ciasto do lodówki.
Ja piekę 3 pierniki i zrobię do nich różne przełożenie.
Każda część rozwałkowuje na wielkość około 40×30 cm. Pierwotnie blaty muszą być trochę większe, gdyż przy dzieleniu zostaną lekko docięte, w celu wyrównania. Używam blaszki dołączonej do piekarnika.
Każdy kawałek ciasta wałkuje na stolnicy na cienki placek. Aby ciasto się nie kleiło, podsypuje mąkę. Każdy placek przenoszę na blaszkę wyłożona papierem do pieczenia. Piekę przez 18-20 minut w 170 stopniach, z termoobiegiem. Po wystudzeniu, z placka zdejmuje papier do pieczenia.
Krok piąty – przekładanie piernika dżemem
Powidła warto lekko podgrzać, wówczas będą się lepiej rozprowadzać po blatach.
Ciepłe powidła smaruję na pierwszym blacie dość grubo, przykrywam drugim blatem. Wykładam kolejna duża porcje dżemu i smaruję nim piernik. Przykrywam ostatnim blatem. Ciasto przykrywam papierem do pieczenia i obciążam za pomocą np. grubej książki. Wynoszę w chłodne miejsce ( u mnie garaż, piwnica) na 3-4 dni. Piernik zmięknie od dżemu i będzie smaczniejszy.
Krok szósty – dekorowanie gotowego piernika
Gdy piernik zmięknie możemy go podzielić na mniejsze części. Ja zwykle dziele go na 3 pierniki ale możesz zrobić również dwa większe pierniki. Ciasto po podzieleniu, równam z każdej strony, za pomocą noża. Odcinam części które są nierówne, tak aby piernik ładnie się prezentował z każdej strony.
W następnym kroku przygotowuje pyszna polewę czekoladową.
Polewę czekoladową robię w kąpieli wodnej. Czekoladę wkruszam do miski, wlewam śmietankę i miskę umieszczam na garnku z gotująca się wodą. Gdy masa się rozpuści i połączy ze sobą w trakcie mieszania, polewa jest gotowa. Czekam, aż lekko przestygnie i smarują nią pierniki. Wierzch ciasta możemy posypać ulubionymi orzechami lub posypką.
Jeśli zdecydujesz się przełożyć piernik masa grysikową, podpowiem Ci jak łatwo ją zrobić.
Dwie szklanki mleka gotuję z cukrem i cukrem waniliowym. W trzeciej szklance mieszam grysik czyli kaszę manną. Gdy mleko zawrze, wolnym strumieniem wlewam grysik, cały czas mieszając energicznie. Najlepiej użyć do tego różdżki. Moc palnika przy mieszaniu musi być na niewielkim poziomie. Gotowy, gęsty grysik odstawiam do wystudzenia. Musi mieć temperaturę masła, dopiero wówczas możemy miksować te dwa składniki.
Najpierw masło ucieramy z cukrem pudrem aż stanie się puszyste. Teraz stopniowo po łyżce dodaje grysik, i cały czas miksuję. Czynność powtarzam do wyczerpania kaszy manny. Gotowy krem idealnie pasuje do piernika. Ponieważ sam w sobie jest dość mdły, świetnie pasuje też do powideł. Możesz nim zatem smarować blaty piernika naprzemiennie. Możesz też na warstwę powideł, wyłożyć masę grysikową.
Smacznego 🙂